Tiểu đường thai kỳ dấu hiệu và cách điều trị bệnh an toàn

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng lượng đường huyết trong máu cao hơn mức bình thường do cơ thể không sản sinh đủ insulin để chuyển hóa glucose thành năng lượng. Đây là một trong những căn bệnh khá nguy hiểm, nếu không được điều trị kịp thời sẽ rất dễ gây ra các biến chứng phức tạp trong thai kỳ như tiền sản giật, sảy thai, thai chết lưu, sinh non,…  Chính vì vậy, việc nhận biết dấu hiệu cũng như cách điều trị bệnh có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp bảo vệ sức khỏe của mẹ và sự phát triển bình thường của thai nhi.

Tiểu đường thai kỳ

Theo thống kê từ các tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam là nước có tỉ lệ những người mắc bệnh tiểu đường đứng thứ 10 thế giới và mức độ phát triển bệnh rất nhanh. Bên cạnh đó, tỉ lệ những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cũng đang ở mức báo động. Rất nhiều mẹ trẻ trong giai đoạn mang thai có mức đường huyết cao hơn bình thường. Tuy nhiên, không phải mẹ bầu nào cũng có thể phát hiện ra điều này, nếu không tiến hành kiểm tra lượng đường huyết khi mang thai.

Những người đã và đang mắc bệnh tiểu đường trong những lần mang thai trước đó hoặc đã từng sảy thai, tiền sản giật sẽ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cao hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy, tỉ lệ sinh mổ của những mẹ bị tiểu đường thai kỳ sẽ cao hơn rất nhiều, bởi thai nhi có trọng lượng phần thân trên khá lớn. Những bé có mẹ bị tiểu đường khi mang thai cũng có nguy cơ mắc bệnh béo phì, hô hấp hay dễ bị hạ đường huyết cao hơn.

Dấu hiệu nhận biết bệnh tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ là căn bệnh rất khó phát hiện nếu không làm xét nghiệm máu hoặc không làm nghiệm pháp dung nạp glucose. Đây là căn bệnh thường không có nhiều triệu chứng hay các dấu hiệu biểu hiện ra bên ngoài. Chính vì thế, tất cả phụ nữ mang thai đều cần phải khám sàng lọc tiểu đường thai kỳ.

Kiểm tra lượng đường huyết trong máu

Trước đây, việc sàng lọc tiểu đường dựa vào kết quả xét nghiệm nước tiểu. Tuy nhiên, kết quả này sẽ không chính xác vì nhiều phụ nữ mang thai không bị tiểu đường thai kỳ mà vẫn có đường niệu dương tính. Mặt khác những người bị tiểu đường thai kỳ cũng có những lúc không có đường trong nước tiểu. Chính vì vậy, hiện nay, bệnh nhân được áp dụng phương pháp xác định đường huyết và xét nghiệm glucose ở tuần thứ 24 – 28 của thai kỳ để kiểm tra chính xác bệnh.

1 – Xác định mức đường huyết

Khác với bệnh tiểu đường, tiểu đường thai kỳ chỉ xảy ra trong quá trình mang thai và thường sẽ “biến mất” sau khi sinh. Trong thời gian mang thai, nhau thai bao quanh em bé sẽ nhanh chóng sản xuất ra một loạt các kích thích tố. Chúng sẽ nhanh chóng làm giảm tác động của insulin ở các mô, khiến cho lượng đường trong máu tăng cao đến một mức độ nào đó, có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng và phát triển của em bé. Chỉ số tiểu đường khi mang thai cho phép 50-100 mg/dL.

Dấu hiệu tiểu đường thai kỳ

Đối với phụ nữ mang thai, mức đường huyết không bình thường là khi:

  • Mức đường huyết đo được lúc đói vượt quá 95 mg glucose/ 100 ml máu
  • Mức đường huyết đo sau khi ăn 1 tiếng đồng hồ vượt quá 180 mg glucose/ 100 ml máu
  • Mức đường huyết đo được sau khi ăn 2-3 giờ vượt quá 140 mg glucose/ 100 ml máu

2 – Xét nghiệm glucose ở tuần thứ 24 – 28 của thai kỳ

Insulin là một loại chất được sản xuất bởi tuyến tụy. Sau khi ăn, các phân tử đường từ thực phẩm (được gọi là glucose) sẽ nhanh chóng chảy vào máu. Insulin giúp chuyển glucose từ máu vào tế bào trong cơ thể, nơi nó có thể được sử dụng làm năng lượng. Thông thường, với những phụ nữ 24 – 28 của thai kỳ, khi mắc bệnh tiểu đường thai kỳ sẽ có lượng glucose tăng cao. Đó là lý do các chuyên gia sẽ tiến hành xét nghiệm glucose cho mẹ bầu ở giai đoạn này.

Dấu hiệu tiểu đường thai kỳ

Nguy cơ bị tiểu đường của mẹ bầu sẽ cao hơn nhiều nếu chẳng may mắc phải một trong những điều sau đây:

  • Có chỉ số BMI lớn hơn hoặc bằng 30
  • Đã từng sinh bé có trọng lượng 4,5 kg hoặc hơn
  • Đã có tiền sử bị tiểu đường thai kỳ hoặc người thân đã từng bị.

Hiện nay các bác sĩ khuyến cáo, phụ nữ mang thai nên đi làm xét nghiệm đường glucose ở tuần 24 -28 của thai kỳ để sớm phát hiện bệnh và có hướng điều trị kịp thời, tránh những nguy cơ biến chứng nguy hiểm, gây ảnh hưởng tới cả mẹ và bé.

3 Một số dấu hiệu thường gặp

Phụ nữ mắc tiểu đường khi mang thai sẽ rất khó để nhận biết, nếu không tiến hành các xét nghiệm trên. Bên cạnh đó, nếu gặp phải những dấu hiệu sau đây trong quá trình mang thai, mẹ bầu cũng nên hết sức chú ý, bởi nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ có thể xảy ra.

Dấu hiệu tiểu đường thai kỳ

  • Thường xuyên bị khát nước, có khi uống rất nhiều nước trong ngày, nhất là vào lúc giữa đêm.
  • Có nhu cầu đi tiểu nhiều lần hơn so với nhu cầu của các phụ nữ mang thai bình thường khác và tiểu nhiều nước.
  • Vùng kín thường bị nhiễm nấm và không thể làm vệ sinh sạch sẽ bằng các loại thuốc/kem xức chống khuẩn thông thường.
  • Các vết thương, trầy xước hoặc vết đau khó lành.
  • Các mẹ bầu thường bị sụt cân nặng, cơ thể suy nhược, mệt mỏi, thiếu năng lượng và kiệt sức.

Cách điều trị bệnh tiểu đường thai kỳ

Việc điều trị bệnh tiểu đường thai kỳ là điều rất cần thiết để kiểm soát lượng đường trong máu, nhằm giúp giữ em bé khỏe mạnh và tránh các biến chứng trong thời gian sinh. Tuy nhiên, trong quá trình mang thai, mẹ bầu hạn chế sử dụng các loại thuốc để điều trị vì sẽ rất dễ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi. Chính vì thế, việc áp dụng các phương pháp điều trị tiểu đường thai kỳ bằng chế độ ăn uống và luyện tập sức khỏe luôn được ủng hộ và khuyến khích. Dưới đây là một số cách điều trị tiểu đường thai kỳ, các mẹ bầu có thể tham khảo.

1 – Thường xuyên theo dõi lượng đường trong máu

Bà bầu mắc tiểu đường thai kì thường được bác sĩ yêu cầu kiểm tra lượng đường trong máu từ 4 -5 lần một ngày. Thông thường, việc kiểm tra lượng đường trong máu sẽ được áp dụng vào buổi sáng và sau bữa ăn.

Cách chữa tiểu đường thai kỳ

Bác sĩ sẽ dùng một cây kim nhỏ để lấy máu ở ngón tay. Sau đó, đặt máu trên một dải thử nghiệm và đưa vào máy đo đường huyết. Phương pháp này sẽ giúp mẹ bầu có thể biết rõ lượng đường trong máu của mình để có kế hoạch điều trị bệnh thích hợp. Thông thường đường huyết lúc đói < 5,8mmol/l, đường huyết 1 giờ sau ăn là 7,8mmol/l và 2 giờ sau ăn < 7,2mmol/l (không nên để mức đường huyết lúc đói thấp 3,4 mmol/l).

2 – Chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung vitamin tổng hợp và muối khoáng

Chế độ ăn uống có vai trò rất trọng đối với sức khỏe của mẹ bầu, nhất là thời gian mẹ bầu trong giai đoạn bị tiểu đường thai kỳ. Các loại thực phẩm dành cho mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên đa dạng, đủ tinh bột, vitamin và ít chất béo. Bên cạnh đó, mẹ bầu cũng nên ăn nhiều thức ăn giàu chất xơ dưới dạng trái cây, rau xanh, ngũ cốc, gạo nguyên hạt, ngũ cốc, bánh mì,… Các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến cáo, không nên ăn hoặc hạn chế ăn các loại thực phẩm, đồ uống chứa đường.  Đây là những loại thức ăn khó kiểm soát lượng đường trong máu của mẹ bầu.

Cách chữa tiểu đường thai kỳ

Đối với phụ mang thai sẽ cần bổ sung vitamin tổng hợp và khoáng chất, đặc biệt là axits folic, canxi và sắt. Trong thai kỳ, nhu cầu vitamin và khoáng chất trong cơ thể tăng cao. Khi vitamin D trong cơ thể thấp có thể làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường khi mang thai.  Bạn nên đi thăm khám để được kiểm tra nồng độ vitamin D trong cơ thể. Bổ sung 1000-2000 IU vitamin D mỗi ngày là mức an toàn cho phụ nữ mang thai.

3 – Tập thể dục thường xuyên giúp giảm đề kháng insulin, giữ cân nặng

Tập luyện thể dục thường xuyên sẽ giúp làm giảm lượng đường trong máu, bằng cách vận chuyển đường đến các tế bào, nơi nó được sử dụng cho năng lượng. Bên cạnh đó, luyện tập thể dục khi mang thai cũng giúp hạn chế một số triệu chứng khó chịu như đau lưng, chuột rút, khó ngủ,… Các bà mẹ chỉ nên chọn các môn thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, aerobic, đạp xe, bơi lội,… để tập luyện. Trong tập luyện, người bệnh cần giữ nhịp tim không vượt quá 140 lần/phút, không nên để tình trạng nhịp tim nhanh kéo dài và tránh tập luyện quá sức.

Cách chữa tiểu đường thai kỳ

Mẹ bầu nên luyện tập thường xuyên, tối thiểu 45 phút mỗi ngày. Đây là cách tốt nhất giúp mẹ bầu có thể kiểm soát đường huyết, nhờ tăng cường sử dụng glucose và giảm đề kháng insulin khi bị tiểu đường thai kỳ. Cùng với đó, việc tập luyện còn giúp mẹ bầu giải tỏa được căng thẳng, lo lắng, giữ được cân nặng và giúp cho thai nhi phát triển bình thường.

4 – Điều trị tiểu đường thai kì bằng insulin

Insulin là một loại hóc-môn được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường, bởi chất này có khả năng kiểm soát lượng đường (glucose) trong máu. Nếu chế độ ăn và luyện tập thể dục không đủ để đáp ứng việc điều hòa lượng đường trong máu, mẹ bầu sẽ được các bác sĩ cho tiêm insulin để làm giảm lượng đường này.

Cách chữa tiểu đường thai kỳ

Theo thống kê, có khoảng 15% phụ nữ có thai mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cần tiêm insulin để lượng glucose trong máu trở về mức an toàn. Bên cạnh đó, mẹ bầu cũng có thể sử dụng thêm thuốc Glyburid và Metformin để điều trị bệnh. Tuy nhiên, khi sử dụng bất cứ loại thuốc nào, các mẹ bầu cần phải có sự cho phép và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa để tránh ảnh hưởng không tốt đến cả mẹ và con.

Hy vọng những thông tin trên sẽ cung cấp thêm những kiến thức hữu ích để mẹ bầu có thể phòng ngừa và điều trị bệnh tiểu đường khi mang thai hợp lý. Bên cạnh đó, trong quá trình mang thai, mẹ bầu nên thường xuyên khám thai định kỳ theo sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để sức khỏe của mẹ và bé luôn được đảm bảo, nhất là dễ dàng phát hiện bệnh tiểu đường để điều trị kịp thời.

→ Có thể bạn quan tâm:

Bài viết liên quan

Mắc bệnh tiểu đường thai kỳ có được uống sữa bầu?

Bác sĩ cho em hỏi, với những bệnh nhân bị tiểu đường thai kỳ có...

Bị tiểu đường thai kỳ có được uống nước dừa không?

THẮC MẮC: Chào bác sĩ! Hiện tại, em đang mang thai ở tháng thứ 4...

Tiểu đường khi mang thai

Cách điều trị bệnh tiểu đường khi mang thai

Tăng hàm lượng đường trong máu, thậm chí tiểu đường là một trong những biến...

Em bị tiểu đường thai kỳ có nên ăn chuối không ?

Câu hỏi tư vấn: Em tên là Nguyễn Kim Thoa, năm nay 27 tuổi. Em...

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Địa chỉ email sẽ không được công bố. Các trường bắt buộc được đánh dấu *